Thời khắc đang điểm ở Sacombank

Ngân hàng Nhà nước (NHNN) đã đề nghị Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam (Vietcombank) cử người tham gia vào Hội đồng quản trị Ngân hàng TMCP Sài Gòn Thương tín (Sacombank) nhằm đại diện cho số cổ phần hơn 51% mà NHNN hiện đang nắm giữ tại Sacombank - nguồn tin đáng tin cậy trong giới ngân hàng cho biết. Đại diện Vietcombank xác nhận thông tin trên và nhấn mạnh NHNN yêu cầu thì Vietcombank chấp hành, nhưng “chúng tôi chỉ hỗ trợ Sacombank về nguồn nhân lực, quản trị rủi ro vì chúng tôi có thế mạnh về hai mặt này. Vietcombank không tham gia hỗ trợ về mặt tài chính”.

Bước tiến mới của cổ đông Nhà nước

Ngày 30-11-2015, Hội đồng quản trị Sacombank đã có cuộc họp và sau đó đã thống nhất đề nghị NHNN bổ sung ba người vào hội đồng quản trị. Trên thực tế, hiện Hội đồng quản trị Sacombank có 8 thành viên trong tổng số 11 thành viên cần phải có theo luật định. Ông Trầm Bê, nguyên Phó chủ tịch thường trực, đã có đơn từ nhiệm và được cơ quan có thẩm quyền chấp thuận từ ngày 30-10-2015. Việc từ nhiệm chính thức sẽ do đại hội đồng cổ đông quyết định.

Một vấn đề đặt ra đối với Sacombank là theo yêu cầu của NHNN, Hội đồng quản trị Sacombank kết thúc nhiệm kỳ vào cuộc họp đại hội đồng cổ đông bất thường sắp tới, dự kiến diễn ra chậm nhất vào ngày 15-12-2015 như văn bản được NHNN gửi cho Sacombank trong tháng 10 vừa qua. Trong khi đó, theo điều lệ Sacombank, nhiệm kỳ của hội đồng quản trị sẽ kết thúc vào tháng 5 năm sau.

Giao dịch tại Sacombank.  Ảnh: MINH KHUÊ
Giao dịch tại Sacombank. Ảnh: MINH KHUÊ

Sau khi ông Trầm Bê và những người có liên quan ủy quyền không hủy ngang, vô thời hạn cho NHNN thực hiện các quyền cổ đông theo quy định pháp luật đối với toàn bộ cổ phần của họ tại Sacombank, Phương Nam và ngân hàng sau sáp nhập, hiện NHNN đang có trong tay hơn 51% cổ phần Sacombank, có quyền chi phối tại đây.

Về mặt nguyên tắc, với hơn 51% cổ phần, NHNN có quyền cử năm người (10% cổ phần được cử một đại diện) tham gia Hội đồng quản trị Sacombank và đảm đương các vị trí chủ chốt như chủ tịch hội đồng quản trị, tổng giám đốc, trưởng ban kiểm soát. Là cổ đông chi phối, Nhà nước cũng có quyền đề nghị triệu tập đại hội đồng cổ đông bất thường nhằm giải quyết những vấn đề lớn như thay đổi thành viên hội đồng quản trị, tổng giám đốc.

Mặc dù Sacombank là ngân hàng niêm yết, nhưng các quy định về chứng khoán và thị trường chứng khoán cho phép trong trường hợp các quy định chuyên ngành có quy định khác, thì thực hiện theo quy định chuyên ngành. Ở đây các quy định của Luật các tổ chức tín dụng sẽ được ưu tiên áp dụng trước luật về chứng khoán.

Chưa biết NHNN yêu cầu Vietcombank cử bao nhiêu nhân sự tham gia Hội đồng quản trị Sacombank. Một nguồn tin của chúng tôi cho biết là năm người. Tuy nhiên, con số chính thức còn phải chờ NHNN xác nhận.

“Người làm thuê” Vietcombank

Đại diện Vietcombank khẳng định việc cử người tham gia vào Hội đồng quản trị Sacombank không ảnh hưởng đến ngân hàng vì Vietcombank có đội ngũ nhân lực dồi dào cả ở hội sở chính Hà Nội và các chi nhánh phía Nam, trong đó có các chi nhánh trên địa bàn TPHCM. “Sacombank hoàn toàn không giống trường hợp của Ngân hàng Xây dựng. Sacombank là ngân hàng tốt, thanh khoản tốt, có nghiệp vụ bán lẻ và mạng lưới rộng. Các nhân sự mà chúng tôi cử sang chỉ thực hiện nhiệm vụ theo chỉ đạo của NHNN như người làm thuê”, đại diện Vietcombank nói. Thêm một lần nữa, những nơi nào (tổ chức tín dụng) cần người, NHNN “hô”, Vietcombank có mặt.

Giới doanh nghiệp và ngân hàng hiểu rất rõ rằng đằng sau việc nắm giữ hơn 51% cổ phần Sacombank của Nhà nước là một cái giá phải trả liên quan đến nợ nần ở một mức độ nhất định. Giá đắt hay rẻ, hợp lý đến đâu, chỉ thời gian mới có thể trả lời.

Ở góc độ cá nhân, lãnh đạo một ngân hàng nhận xét Sacombank, do sự dồn nén của nhiều yếu tố khách quan, chủ quan, là trường hợp phức tạp. Sự phức tạp cần phải được hóa giải vì càng để lâu có thể sẽ càng phức tạp hơn. Việc NHNN cử người tham gia hội đồng quản trị, ban tổng giám đốc là bước đi cần thiết để hóa giải dần dần và hợp lý hóa những phức tạp đó. Là cổ đông lớn, Nhà nước có quyền và có tiền ở Sacombank, hà cớ gì mà Nhà nước lại để người khác quản lý tài sản của mình? Giới doanh nghiệp và ngân hàng hiểu rất rõ rằng đằng sau việc nắm giữ hơn 51% cổ phần Sacombank của Nhà nước là một cái giá phải trả liên quan đến nợ nần ở một mức độ nhất định. Giá đắt hay rẻ, hợp lý đến đâu, chỉ thời gian mới có thể trả lời.

Nỗi niềm người ra đi

Ông Trầm Bê và nhóm cổ đông liên quan sẽ không tham gia quản trị, điều hành Sacombank sau sáp nhập. Điều này thị trường đã tỏ tường sau thông cáo báo chí hồi giữa tháng 8-2015 của NHNN. Theo đề án ban đầu sáp nhập Ngân hàng Phương Nam vào Sacombank mà hai tổ chức tín dụng trình lên, dự kiến Sacombank là ngân hàng ăn nên làm ra, sẽ vẫn tiếp tục kinh doanh riêng, hạch toán tương đối độc lập. Ngân hàng Phương Nam với khoản nợ xấu không nhỏ sẽ “gói” riêng dưới dạng một công ty quản lý tài sản (AMC) của ngân hàng hợp nhất. Lợi nhuận của Sacombank sẽ chuyển về công ty AMC để xử lý nợ. Bản thân công ty AMC sẽ bán, xử lý tài sản đảm bảo thu hồi vốn. NHNN sẽ giám sát và hỗ trợ cơ chế cho AMC.

Mô hình nói trên phản ánh điều gì? Thứ nhất là quyền lợi đan xen của các bên. Thứ hai là thời gian xử lý các tồn tại của Phương Nam sẽ diễn ra trong bao lâu? Thứ ba là khả năng thu hồi nợ xấu của Phương Nam. Theo mô hình đó, ít nhất nhóm nhà đầu tư đã tham gia thâu tóm Sacombank vẫn còn quyền lợi ít nhiều ở Sacombank.

Nay với việc ủy quyền không hủy ngang, vô thời hạn toàn bộ cổ phần cho NHNN và còn phải tiếp tục tham gia bù đắp tài sản để xử lý các nghĩa vụ nợ nếu cần, nhóm nhà đầu tư này đã “trắng tay”. Nói “trắng tay” cũng là vô cùng, bởi sự được mất trong dòng chảy kinh doanh ngân hàng không thể nào đong đếm chỉ bằng những con số tiền bạc hay giá trị tài sản, cả hữu hình lẫn vô hình!

Bài viết liên quan